|
2. UZROČNIK TUBERKULOZE
2.1. Mada postoje i druge vrste bacila, bacil tuberkuloze
(Mycobacterium tuberculosis) glavni je uzrok tuberkuloze u cijelom
svijetu.
2.2. Malo drugačiji tip od bacila tuberkuloze,
Mycobacterium africanum, pojavljuje se u Zapadnoj Africi. Jedina
važna razlika je u tome što je često otporan na tiacetazon.
2.3. Nekada je bovini uzročnik tuberkuloze (Mycobacterium
bovis) često uzrokovao zarazu kod stoke u Evropi i Americi. Zaraza
se često prenosila na čovjeka putem mlijeka. Kontrolom stočne tuberkuloze
klanjem zaraženih životinja i pasterizacijom mlijeka ove zemlje
su široko spriječile bovinu tuberkulozu u čovjeka. č ini se da se
zaraza ljudi bovinim bacilom ne pojavljuje u Indiji. Drugdje u Aziji
smatra se da je rijetka, vjerovatno zbog toga jer se mlijeko prokuhava
prije upotrebe.
2.4. Netuberkulozne mikobakterije uključuju
niz bakterijskih vrsta. Mnoge su bezopasne. Uobičajene su u okolini
u mnogim zemljama sa visokom prevalencijom tuberkuloze, ali rijetko
uzrokuju bolest. Medjutim, bezazlena infekcija ljudi može izazvati
slabo pozitivan tuberkulinski test. Bolest izazvana ovim bacilima
postala je relativno važnija u nekim razvijenim zemljama, kao što
su dijelovi SAD-a i Australija, gdje se uveliko smanjio broj oboljelih
od tuberkuloze. Može se takodje razviti kod bolesnika zaraženih
HIV-om. Kako su uzročnici najčešće otporni na većinu lijekova, koji
se upotrebljavaju, liječenje može biti vrlo otežano.
Gotovo sva tuberkuloza u zemljama sa visokom prevalencijom
uzrokovana je običnim bacilom tuberkuloze, M. tuberculosis.
M. tuberculosis, kao i ostale mikobakterije, ima
neobičan ćelijski zid, voštani omotač koji se sastoji od molekula
masti čija struktura i funkcija nisu dobro poznate. Ovaj ćelijski
zid omogućava M. tuberculosis da preživi unutar imunoloških ćelija
zvanih makrofagima, koje obično enzimima razlažu patogene uzročnike.
Omotač M. tuberculosis takodje ih čini nepropusnim za mnoge uobičajene
lijekove.
Biolozi nazivaju M. tuberculosis i ostale mikobakterije
acidorezistentnim bakterijama jer njihovi ćelijski zidovi sastavljeni
od masnih molekula, sprečavaju dekolorizaciju ćelija u prisustvu
kiselina nakon bojenja u toku dijagnostičkih testova.
Nekoliko faktora čini M. tuberculosis teškim mikroorganizmom
za proučavanje u laboratoriju. Bakterija se umnožava veoma sporo,
samo jedanput u toku 24 sata, i potrebno joj je jedan mjesec da
stvori kolonije. Poredjenja radi, druge bakterije kao što je E.
coli, stvaraju kolonije unutar 8 sati. M. tuberculosis, opasni mikroorganizam
koji se prenosi putem zraka, se može proučavati jedino u laboratorijama
koje imaju specijalizovanu sigurnosnu opremu.
|
