Masti

Ulja

" Sojino ulje ima visoku koncentraciju esencijalnih m.k. koje organizam sisara ne može sam sintetizirati.: linoleinska kiselina (C 18:2, w-6) oko 50% te linolenična kiselina( C18:3, w-3, nešto manje od 10%).

" Riblje ulje.
Epidemiološke studije među Eskimima, populacijisa izuzetno visokim unosom ribljega ulja, pokazuju smanjeno oboljevanje od koronarnog srčanog oboljenja i raka. . Preporučuje se uzimanje višenezasićenih -3 masnih kiselina zdravim i bolesnim osobama.
Nutritivna terpija sa ribljim uljem poboljšava liječenje: upalnih oboljenja debelog crijeva, atopičnog dermatitisa, rane sepsu, opekotina, postoperativnih stanja, malignih oboljenja i nedošenosti.
Akitvni sastojci ribljega ulja su dugolančane w-3 masne kiseline linolenična kiselina ( C18:3 w-3), eicosapentaenoična kiselina EPA (C20:5 w-3) i dokosaheksaenoična kiseline DHA ( C 22:6 w-3). Njih proizvode planktoni i age, kojima se hrane ribe dubokih mora: skuše, haringe, tune, lososi.
Esencijalna masna kiselina porodice w-3 masnih kiselina je linolenična kiselina (C18:3 -3), spada u višenezasićene m.k. koje organizam ne može da sintetiše uopće ili u dovoljno potrebnoj količini. Njen lanac biva produžavan i desaturiran da bi formirala EPA (C20:5 w-3). Obzirom da organizam može sintetizirati EPA iz alfa-linolenične kiseline u ograničenim količinama, unos EPA u ribljem ulju je bitan.
- Populacija zapadnih civilizacija uglavnom unosi višenezasićene masne kiseline u obliku dugolančanih w-6 masnih kiselina kao što je linoleinska kiselina (C 18:2 koje se javljaju u biljnim uljima i životinjskim mastima. Istraživanja ćelijske membrane ove populacije, koja se satoji od lipidne (masne) komponente pokazuje predominiranje -6 masnih kiselina. Nasuprot tomu, populacije koje uglavnom unose ulja riba dubokih mora inkorporiraju većinom višenezasićene w-3 masne kiseline u svoje membrane ćelija, što dovodi do smanjenja udjela w -6 masnih kiselina u ćelijskoj membrani. Tipi količina PUFA u ishrani utječe na strukturu ćelijske membrane. Ako su obezbijeđene w-3 masne kiseline, one djelimično zamjenjuju w-6 masne kiseline u membranama većine ćelija: eritrocita, granulocita, trombocita, endotelijalnih ćelija, monocita i limbocita. Nadalje se mjenja omjer w-6/w -3 m.k.u korist w-3 u ćelijskim membranama organa pluća, mozga, jetre, slezene, mišića i crijevne sluznice.
- Kao rezultat pomenutog, umjesto arahidonske kiseline AA, fosfolipidi ćelijske membrane otpuštaju EPA, što za posljedicu ima sintezu lipidnih medijatora sa različitom biološkom aktivnosti.

" Maslinovo ulje je bogato mononezasićenim masnim kiselinama kao što je oleinksa (C18:1, w-9). Osnova je mediteranske dijete koja je vezana za smanjenom učestalosti ateroskleroze. Studije su pokazale pozitivan efekat maslinovog ulja na nivo HDL holsterola (dobri holesterol). Za razliku od sojinog, maslinovo ulje ne inhibira proliferacij limfocita i produkciju IL-2. Mali broj studija je pokazao da maslinovo ulje smanjuje produkciju citokina odgovornih za upalu (TNF-a , IL-1). Također polifenoli maslinovoga ulja mogu imati indirektni uticaj i djelovati protuupalno zahvaljujući svojim antioksidantnim svojstvima. Također, maslinovo ulje može imati indiretkno protivupalno djelovanje, tako što smanjuje i reguliše nivo omega-6 masnih kiselina.

" Prema najnovijim istraživanjima najpoželjniji i najoptomalniji omjer omega-6 / omega 3 masnih kiselina iznosi između 4:1 do 2:1.

" Linoleinska kiselina (C 18:2, w-6) i linolenična kiselina ( C18:3, w-3) su višenezasićene masne kiseline (poli=više nesaturirane=nezasićene) - eng. polyunsuturated fatty acid PUFA.

" Linoleinska kiselina (C 18:2,w-6 ) je osnov za dugolančane omega-6 masne kiseline dok je linolenična kiselina (C18:3, w-3) osnova za dugolančane omega-3 masne kiseline.