1.2 HISTORIJAT LAPAROSKOPIJE

Georg Kelling, (Drezden), je prvi hirurg koji je upotrebio laparoskop. On je ustvari upotrebio cistoskop kao laparoskop (3). Pokus je izvršio na živom psu. Godine 1910. H. C. Jacobaeus, profesor na Caroline Institute u Stockholmu, je obavio torakoskopije i laparoskopije na Ijudima. Kasnije se došlo do podataka da je Kelling, ustvari, prvi uradio laparoskopiju i na Ijudima, ali to nije zvanično publikovano. Tada počinje Prvi svjetski rat i obj'avlj'ivanje novih istraživanja na ovom području zamire. Godine 1923. imamo, ponovo, izvještaj Kellinga, koji analizirajući ekonomsku situaciju u Njemačkoj' nakon rata, zaključuje da je laparoskopija (tada nazvana "celijakoskopija"), validna dijagnostička metoda, kojom štedimo pacijenta, vrijeme i novac. To je pravdano manjim brojem dana hospitalizacije, manjom povredom trbušnoga zida, i bržom rekovalescencijom. Jedna od prvih operativnih procedura koja je upotrebljavana je adhezioliza. Kelling je upotrebljavao iglu da bi ubacio gas u trbušnu šupljinu. Jacobaeus nije upotrebljavao iglu nego je gas ubacivao direktno kroz troakar. Njemu se pripisuje niz inovacija kao što su irigacija i insuflacija kroz troakar. Ovaj švedski profesor je objavio, 1911.g., prvu studiju od 115 pacijenata kojima je urađena laparoskopija ili torakoskopija, a samo jedan pacijent je imao komplikaciju (krvarenje).

Nakon ovoga perioda dolazi do subspecijalističke diferencijacije prema torakoskopiji, iaparoskopiji i ginekološkim operacijama. Izmedu 1920. i 1940.g. većina usavršavanja su urađena u operativnoj tehnici bilijarnoga sistema i operativnetehnikeželuca. Do 1960.g. u ginekologiju su uvedene laparoskopijske operativne i dijagnostičke metode. Torakoskopija se u tim godinama najviše upotrebljavala kao metoda rješavanja pleuralnih adhezija nakon tuberkuloze. Neki autori imaju prikazane hiljade slučajeva tretiranih ovom operativnom tehnikom do 1950.g. Korbsch R. iz Munchena je prvi uveo indikacije za laparoskopije 1922.g. a 1927.g. publikovao prvu knjigu i atlas torakoskopije i laparoskopije.

Godine 1960. je Heinz Kalk iz Berlina uspio da konstruira optički sistem koji je bio zakošen za 135 stepeni (3).
Takva optika je bila puno komfornija i davala je realniju sliku. Nakon ovoga, optički sistem se nije mijenjao u slijedećih trideset godina, odnosno, do pojave optičkih vlakana.

Ubacivanje zraka u trbušnu šupljinu, te tako omogućavanje eksploracije, mnogi autori smatraju najznačajnijim korakom u laparoskopiji. Ubacivanje gasa je bilo problematično prvo zbog tipa igle, koja je na početku bila oštra, i drugo zbog tipa gasa koji je ubacivan u trbušnu šupljinu. Što se tiče gasa ispočetka se pokušalo sa raznim gasovima od običnoga zraka preko kisika, azota te mnogih drugih gasova i njihovih kombinacija. Otto Goetze, 1918.g. radiolog iz Njemačke, je predstavio iglu za insuflaciju koju je upotrebljavao u dijagnostičke radiološke svrhe. Madar Janoš Veress je 1938.g. predstavio insuflacionu iglu koja je imala okrugli mandren na opruzi, koja je štitila visceralne organe. Richard Zollikofer, Švicarac je 1924.g., objavio istraživanja kojim je dokazao da j'e ugljen-dioksid najpogodniji gas za vještački pneumoperitoneum, što su potvrdila i istraživanja drugih autora (54). U narednim decenijama, laparoskopija se usavršavala u 'smislu kreiranja adekvatnijih instrumenata, poboljšavanja operativne tehnike, kao i usavršavanja aparature. Nakon Drugog svjetskog rata, u Parizu, Raoul Palmer je prvi konstruirao insuflator ugljendioksida sa monitoringom pntiska. U ranim pedesetim, nezavisno Palmeri i Frangenheim objavljuju laparoskopijsku metodu upotrebe elektrokautera. Profesor Harold H. Hopkins sa Univerziteta u Readingu (Engleska) je 1952.g. prikazao fleksibilni kabl za prenos slike, a 1954.g. sistem leća u fleksibilnome kablu za prenos svjetla. Od 1960.g. počinje usavršavanje instrumenata od automatskog insuflatora, monopolarnoga i bipolarnoga kautera, endokautera, endoloop aplikatora, endoligatura, endosutura, sukcija - irigacija sistema, raznih ekartera, hvatalica, preparatora itd. Slijedeći veliki korak u razvoju laparoskopijske tehnike je uvođenje kompjutersketehnike. Kompjuterske mogućnosti prenosa slike i svjetlasu praktično neograničene. Sada se slika može podesiti pod kojim hoćemo uglom, posvijetliti, izoštriti, povećati, biti prikazana na više monitora. 1 sve ovo je samo dio mogućnosti koje se kompjuterski, automatski same podešavaju. Svakim približavanjem kamere smanjuj'e se intenzitet svjetla a slika se automatski izoštrava i fokusira na drugu udaljenost. Postoji mogučnost zaustavljanja slike, ponavljanja, snimanja, prikazivanja jednoga dijela ili više odvojenih dijelova istovremeno itd.

Godine 1977. u Lionu, Francuska, Philippe Mouret je uradio prvu laparoskopijsku holecistektomiju na Ijudima.
Godine 1977. Dekok je uradio prvu laparoskopijsku apendectomiju, ali sa vadenjem apendiksa kroz laparotomiju.
Godine 1986. Patrick O'Regan hirurg iz Vancouvera (Kanada) je prvi uradio laparoskopijsku apendectomiju kod akutne upale.
Godine 1982. Ger je prvi izvijestio o laparoskopijskoj operaciji ingvinalne kile. On je transabdominalno stavljao klipseve na ingvinalni kanal. Shultz i Corbitt su 1990.g. nezavisno objavili studiju transabdominalne laparoskopijske hernioplastike (TAP) sa plasiranjem mrežica.
Godine 1991. Arregui, Stopa, Nyhus i Rignault su neovisno objavili tehniku preperitonealne laparoskopijske tehnike (TEP) plasiranja mrežice na hernijalni defekt.
Godine 1991. Katkhouda objavljuje rezultate laparoskopijske vagotomije.

Dr. Bernard Dellemagne iz Liegea (Belgija) je prvi objavio selektivnu vagotomiju sa Nissen fundoplikacijom u januaru 1991.g. (3).

l tada počinje period intenzivnoga supspecijalističkoga diferenciranja operativne tehnike. U svim oblastima se počinju vršiti praktično sve vrste i čitav dijapazon operativnih zahvata. Anesteziologija dobija svoje mjesto, zbog specifičnih uvjeta pod kojima se rade operativni zahvati. U ginekologiji se rade sve vrste operativnih zahvata. U dječijoj i abdominalnoj hirugiji sve vrste operativnih zahvata na digestivnoj cijevi, slezeni, jetri i bilijarnom stablu. urologija - praktično svi operativni zahvati; vaskularna hirurgija - veći dio operativnih zahvata; torakalna hirugija - sve vrste operativnih zahvata; kardiohirurgija - veliki dio operativnih zahvata, itd.